Kutubxona web saytini yaratish
![Mavzu:Kutubxona web saytini yaratish
Reja:
1. DOCTYPE htmldagi ko’dlar.
2. Qanday tekdan foydalanilgan.
3. Htmlda ochuluvch va yobuluchi teklar.](/data/documents/4b7009b4-da33-45c0-b561-1d8f042a7869/page_1.png)
![Internetning WWW hizmati, asosan, wyeb-sahifalarga bog‘liq ekan, ular
qanday yaratiladi? – degan savol tug‘ulishi tabiiy. Wyeb-sahifalar HTML
(Hypertext Markup Language – Gipermatnli markerlash tili) tilida yoziladi. HTML
– dasturlash tili hisoblanmaydi. Bu tilda hujjat (wyeb-sahifa) tayyorlash uchun
Windows’ning Bloknot kabi oddiy matn muharriri yetarli. HTML tilining
buyruqlari “<” ва “>” belgilari orasiga yoziladi va deskriptor yoki teg (inglizcha
tag – yorliq, belgi, alomat) deb ataladi.
Masalan, yozuvi HTML tilidagi hujjatning boshlanishini anglatadi. Teglarni
yuqori yoki quyi registrdagi lotin alifbosi harflari yordamida yozish mumkin, ya’ni
va bir xil tegdir. Umuman, teglar ikki turga bo‘linadi .](/data/documents/4b7009b4-da33-45c0-b561-1d8f042a7869/page_2.png)
![Bo’limlar ro’yhati
Ko’d qismi
CHromeda ko’rinishi.
Bir nechta qurilmalar mosligi – Uslublar jadvallari bir nechta turdagi qurilmalar
uchun tarkibni optimallashtirishga imkon beradi. Xuddi shu HTML hujjatidan
foydalangan holda veb-saytning turli xil versiyalari uyali telefonlar kabi qo’lda](/data/documents/4b7009b4-da33-45c0-b561-1d8f042a7869/page_3.png)
![yoki qurilmalarda taqdim etilishi mumkin.CSS W3C tarkibidagi CSS ishchi guruhi
deb nomlangan odamlar guruhi tomonidan yaratiladi va saqlanadi. CSS ishchi
guruhi spetsifikatsiyalar deb nomlangan hujjatlarni yaratadi. Agar spetsifikatsiya
muhokama qilinib, W3C a’zolari tomonidan rasman tasdiqlangan bo’lsa, u
tavsiyanomaga aylanadi
Html qismi
HTML-hujjat – “html” yoki “htm” kengaytmali matnli fayl bo‘lib, u oddiy matn
muharririda teglar qo‘llab yozilgan matn. HTML-hujjat va teglari orasida yozilgan
bo‘ladi. HTML-hujjat hotiraga yuklansa, u ekranda web-brauzer yordamida wyeb-
sahifa ko‘rinishida aks etadi.
HTML-hujjat, odatda, ikkita bo‘limdan iborat bo‘ladi. Birinchi bo‘lim HEAD
(bosh qism yoki sarlavha) bo‘limi bo‘lib u tegi bilan boshlanib tegi bilan tugaydi.
Ikkinchi bo‘lim BODY (tana) bo‘limi bo‘lib, unda hujjatni mazmuni aks ettiradi va](/data/documents/4b7009b4-da33-45c0-b561-1d8f042a7869/page_4.png)
![u tegi bilan boshlanib tegi bilan tugaydi. Agar HTML-hujjat freym-strukturani
ifodalashi (wyeb-brauzer oynasidagi ma’lumotlar alohida sohalarda aks ettishi)
lozim bo‘lsa, u holda BODY bo‘limi o‘rniga FRAMESET (FRAME SET –
strukturalar (ramkalar) tizilmasi (to‘plami), juft tegi yordamida) bo‘limi ishlatiladi.
Shuni ta’kidlash joizki, HTML-hujjatda va juft teglarini yozish tavsiya etiladi,
lekin majburiy emas.
Oson texnik xizmat ko’rsatish – global o’zgarishni amalga oshirish uchun
oddiygina uslubni o’zgartiring va barcha veb-sahifalardagi barcha elementlar
avtomatik ravishda yangilanadi.
HTML ga nisbatan ustun uslublar CSS da HTML ga nisbatan ancha kengroq
xususiyatlar mavjud, shuning uchun HTML atributlarga qaraganda HTML
sahifangizga yanada yaxshiroq ko’rinish berishingiz mumkin.](/data/documents/4b7009b4-da33-45c0-b561-1d8f042a7869/page_5.png)
![HTML tili muttasil rivojlanib bormoqda. O‘z navbatida wyeb-brauzerlar ham yangilanib turibdi.
Hozirgi kunda wyeb-sahifa tayyorlash uchun asosan HTML-4 tilidan foydalaniladi. Uning ba’zi
buyruqlarini “yeski” wyeb-brauzerlar (Internet Explorer-3, Internet Explorer-4) bajara olmaydi. Bundan
tashqari turli wyeb-brauzerlar, masalan, Internet Explorer va Netscape ham bir biridan bir oz farq qiladi.
Shu sababli bitta HTML-hujjat turli wyeb-brauzerlarda biror farq bilan aks etishi mumkin.
U asosan HTML va XHTML belgilash tillari yordamida yozilgan veb -
sahifalarning ko ’ rinishini tasvirlash va loyihalash vositasi sifatida ishlatiladi ,
ammo har qanday XML hujjatlariga , masalan , SVG yoki XUL - ga ham qo ’ llanilishi
mumkin . CSS veb - sahifaning tashqi ko ’ rinishiga ishlov beradi . CSS dan
foydalanib , siz matnning rangini , shriftlarning uslubini , paragraflar orasidagi
bo ’ shliqni , ustunlarning o ’ lchamlari va joylashishini , fon rasmlari yoki ranglarning
qanday ishlatilishini , sxemaning tuzilishini , turli xil qurilmalar va ekran
o ’ lchamlari uchun displeyning o ’ zgarishini boshqarishingiz mumkin . shuningdek ,
turli xil effektlarni ham .
SCC KOD qismi](/data/documents/4b7009b4-da33-45c0-b561-1d8f042a7869/page_6.png)
![CSS vaqtni tejaydi – Siz CSS ni bir marta yozib , keyin bir nechta HTML
sahifalarida qayta foydalanishingiz mumkin . Har bir HTML elementi uchun
uslubni aniqlab, uni istaganingizcha veb-sahifalarga qo’llashingiz mumkin.
Sahifalar tezroq yuklanadi – Agar siz CSSdan foydalanayotgan bo’lsangiz, har
safar HTML atributlarini yozishingiz shart emas. Bir tegning bitta CSS qoidasini
yozing va uni ushbu tegning barcha holatlariga qo’llang. Shunday qilib, kam kod
degani tezroq yuklab olish vaqtini anglatadi.](/data/documents/4b7009b4-da33-45c0-b561-1d8f042a7869/page_7.png)
Mavzu:Kutubxona web saytini yaratish Reja: 1. DOCTYPE htmldagi ko’dlar. 2. Qanday tekdan foydalanilgan. 3. Htmlda ochuluvch va yobuluchi teklar.
Internetning WWW hizmati, asosan, wyeb-sahifalarga bog‘liq ekan, ular qanday yaratiladi? – degan savol tug‘ulishi tabiiy. Wyeb-sahifalar HTML (Hypertext Markup Language – Gipermatnli markerlash tili) tilida yoziladi. HTML – dasturlash tili hisoblanmaydi. Bu tilda hujjat (wyeb-sahifa) tayyorlash uchun Windows’ning Bloknot kabi oddiy matn muharriri yetarli. HTML tilining buyruqlari “<” ва “>” belgilari orasiga yoziladi va deskriptor yoki teg (inglizcha tag – yorliq, belgi, alomat) deb ataladi. Masalan, yozuvi HTML tilidagi hujjatning boshlanishini anglatadi. Teglarni yuqori yoki quyi registrdagi lotin alifbosi harflari yordamida yozish mumkin, ya’ni va bir xil tegdir. Umuman, teglar ikki turga bo‘linadi .
Bo’limlar ro’yhati Ko’d qismi CHromeda ko’rinishi. Bir nechta qurilmalar mosligi – Uslublar jadvallari bir nechta turdagi qurilmalar uchun tarkibni optimallashtirishga imkon beradi. Xuddi shu HTML hujjatidan foydalangan holda veb-saytning turli xil versiyalari uyali telefonlar kabi qo’lda
yoki qurilmalarda taqdim etilishi mumkin.CSS W3C tarkibidagi CSS ishchi guruhi deb nomlangan odamlar guruhi tomonidan yaratiladi va saqlanadi. CSS ishchi guruhi spetsifikatsiyalar deb nomlangan hujjatlarni yaratadi. Agar spetsifikatsiya muhokama qilinib, W3C a’zolari tomonidan rasman tasdiqlangan bo’lsa, u tavsiyanomaga aylanadi Html qismi HTML-hujjat – “html” yoki “htm” kengaytmali matnli fayl bo‘lib, u oddiy matn muharririda teglar qo‘llab yozilgan matn. HTML-hujjat va teglari orasida yozilgan bo‘ladi. HTML-hujjat hotiraga yuklansa, u ekranda web-brauzer yordamida wyeb- sahifa ko‘rinishida aks etadi. HTML-hujjat, odatda, ikkita bo‘limdan iborat bo‘ladi. Birinchi bo‘lim HEAD (bosh qism yoki sarlavha) bo‘limi bo‘lib u tegi bilan boshlanib tegi bilan tugaydi. Ikkinchi bo‘lim BODY (tana) bo‘limi bo‘lib, unda hujjatni mazmuni aks ettiradi va
u tegi bilan boshlanib tegi bilan tugaydi. Agar HTML-hujjat freym-strukturani ifodalashi (wyeb-brauzer oynasidagi ma’lumotlar alohida sohalarda aks ettishi) lozim bo‘lsa, u holda BODY bo‘limi o‘rniga FRAMESET (FRAME SET – strukturalar (ramkalar) tizilmasi (to‘plami), juft tegi yordamida) bo‘limi ishlatiladi. Shuni ta’kidlash joizki, HTML-hujjatda va juft teglarini yozish tavsiya etiladi, lekin majburiy emas. Oson texnik xizmat ko’rsatish – global o’zgarishni amalga oshirish uchun oddiygina uslubni o’zgartiring va barcha veb-sahifalardagi barcha elementlar avtomatik ravishda yangilanadi. HTML ga nisbatan ustun uslublar CSS da HTML ga nisbatan ancha kengroq xususiyatlar mavjud, shuning uchun HTML atributlarga qaraganda HTML sahifangizga yanada yaxshiroq ko’rinish berishingiz mumkin.