Uzoq Sharq paleolit va mezolit davrida
![Uzoq Sharq paleolit va mezolit davrida
Reja
1. Uzoq Sharq xududining paleolit va mezolit davri madaniyatlarining
arxeologik o‘rganilishi.
2. Uzoq sharq xududidida insoniyatning paydo bo‘lishi.
3. Mikroindustriya an’analarining Uzoq Sharq xududlaridan
Yevroosiyo qit’asining g‘arbiga tarqalishi xaqidagi ilmiy gipoteza.](/data/documents/6257dc38-4d2f-4f75-a9bb-a569eaff754d/page_1.png)
![1.1 Xitoy – bu “xalq” respublikasidir. Pekin, xitoyliklar o‘z poytaxtlarini
Beyszin deb atashadi, mazkur nom xitoy tilidan Shimoliy poytaxt deb tarjima
qilinadi. Xitoy o‘zining rejalashtirilishining qat’iy geometriyasi va
ko‘chalarining dunyoning tomonlariga ko‘ra mo‘ljallanishi bilan o‘ziga
e’tiborni tortadi. Shaharning yuragi dunyodagi eng katta hisoblangan
Tyananmen maydonidir, u osmon sokinligi Darvozasidir. Xitoy aholisining
soniga ko‘ra dunyoda birinchi o‘rinni egallaydi, uning aholisi 1,3 mlrd dan
ortiqni tashkil etadi. Mamlakat aholisi asosan xitoyliklardan tashkil topib,
ular barcha aholining 91,9% ini tashkil etadi. Xitoyda xitoyliklardan tashqari
50 dan ortiq millat va elotlar – chjuanlar, uyg‘urlar, xueylar, iszular,
tibetliklar, myaolar, manchjurlar, mo‘gullar, buylar, koreyslar va boshqalar
yashaydi. Asosiy etnik guruh – xitoyliklar (xan) Tibet va Sinszyandan
tashqari hamma xududlarda ko‘pchilikni tashkil etadi. 55 ga yaqin etnik
ozchiliklar mamlakat xududining beshdan uch qismida yashaydi. Eng yirik
etnik ozchilik zich holda yashaydigan joylarda avtonomiyalar tashkil etilgan.
Xitoy taxminan 9,6 mln kv.km maydonni egallaydi, bu yer sholining 6,5%
qismini tashkil etadi. O‘lchamlariga ko‘ra Xitoy maydoni faqat Rossiya va
Kanadadan keyin turadi. Xitoy Sharqiy Osiyoda joylashgan bo‘lib
maydoniga ko‘ra dunyoda (9,6 mln kv.km) uchinchi o‘rinni egallaydi.
Shimol tomondan Mo‘g‘iliston va Rossiya bilan, shimoliy-sharqda Rossiya
va KXDR bilan, janubda Vetnam, Birma, Laos, Hindiston, Butan va Nepal
bilan, g‘arbda – Pokiston, Afg‘oniston va Tojikiston bilan, shimoliy-g‘arbda
– Qirg‘iziston va Qozog‘iston bilan chegaradosh. Uning sharq qismida Sariq
va Sharqiy-Xitoy dengizlari, janubida – Janubiy-Xitoy dengizi mavjud bo‘lib,
unga 3400ta orol qarashlidir, bu orollardan eng yiriklari Tayvan va Xaynan.
Quruqlikdagi chegarasining uzunligi 22 ming kilometrni, qirg‘oq chizig‘i
uzunligi - 18 ming kilometrni tashkil etadi. XXR ni Boxoy ko‘lfozi, Sariq,](/data/documents/6257dc38-4d2f-4f75-a9bb-a569eaff754d/page_2.png)
![Sharqiy-Xitoy va Janubiy-Xitoy dengizlari o‘rab turadi. Qirg‘oq oldi
xududida orasida eng yiriklari – Tayvan va tropik orol Xaynandir.Xitoyda
uch bosqichli ma’muriy bo‘linish qabul qilingan: provinsiya, uezd va volost.
XXR 23 ta provinsiyaga, 5ta avtonom rayonga, markazga bo‘ysunuvchi 4ta
shahar (Pekin, Shanxay, Tyanszin va Chunsin) ga hamda 2ta maxsus
ma’muriy tumanga – Syangan (Gonkong) va Aomin (Makao) ga bo‘lingan.
Xitoyning katta qismi mo‘tadil va subtropik mintaqalar chegalarida, janubiy
qismi esa tropik mintaqasida joylashgan. Xitoyda yil bo‘yi issiq bo‘ladi
degan fikr xato. Yozda issiq bo‘lib, arzimagan miqdorda yog‘ingarchilik
bo‘ladi (o‘rtacha temperatura +32S). Shimol va shimol-sharqda qish sovuq
bo‘lib, temperatura -25S gacha bo‘ladi, markaziy qismida iqlim ancha
yumshoq va qishda temperatura -50S dan pastga tushmaydi. Xitoy – juda
ko‘p tarixiy yodgorliklarga boy mamlakat. Jahon ahamiyatiga ega bo‘lgan
240 dan ortiq yodgorliklar davlat himoyasidadir. Tarixiy va inqilobiy
an’analariga boy bo‘lgan 24 shahar daxlsiz deb e’lon qilingan. Mamlakatda
YuNESKO tomonidan jahon merosi ob’ektlari Reestriga kiritilgan 29 ta
madaniy va tabiiy diqqatga sazovor joylar bor.
Butun jahon merosining bir qismi hisoblangan noyob yodgorliklari va tabiiy
xududlarining soni bo‘yicha Xitoy dunyoda Ispaniya va Italiyadan
keyin uchinchi o‘rinni egallaydi.
1.2 Xitoyda paleolit davri bundan 1.55 mln yil avval boshlangan.
Paleolit davriga eng qadimgi topilmalar sanasi 2 mn yilni tashkil
etadi.Xiytoning paleolit davri madaniyati tashuvchilari tik yuruvchi
ajdodimizning qiyofadoshi bo‘lmish-sinantroplar tashkil etgan. Xitoy
xududidan topilgan tosh davriga oid eng qadimgi topilmalar Anxa
provinsiyasi xududidagi Jenszыdun yodgorligidan qayd etilgan. Uning davriy
sanasi taxminan 2 mln yil bilan belgilanmoqda. Sыchua provinsiyasi](/data/documents/6257dc38-4d2f-4f75-a9bb-a569eaff754d/page_3.png)
![xududiddagi Lungpo yodgorligidan esa tik yuruvchi ajdoimizning tish
suyaklari qoldiqlari topilgan bo‘lib, uning davri sanasi 1.8 mln yil bilan
belgilanmoqda. Maszyuanagoda davriy sanasi1.66-1.55 mln yil bilan
belgilangan eng qadimgi tosh qurollar namunalari topilgan. Xebey
provinsiyasi Yan’yuan uezdi xududida qayd etilgan tosh davri Syaochanlyan
madaniyati esa 1.36 mln yil bilan davriy sanasi belgilanmoqda. Xitoy
xududidan aniqlangan ibtidoiy ajdodimizning eng qadimgi vakili Lantyan
odami deb nomlanadi. Bu topilma Shensi provinsiyasi Lantyan uezdi
xududidan topilgan. Tosh davrining yana bir madaniyati Senszyavan deb
nomlangan bo‘lib, uning davriy sanasi 1.1 mln yil bilan belgilanmoqda.
Ajdodlarimizdan iri bo‘lmish Sinantroplar qoldiqlari Xebee provinsiyasi
xududidagi Gaopin g‘oridan topib o‘rganilgan. Xitoyda ibtidoiy
ajdodlairmizning eng yaxshi o‘rganilgan vakili sinantroplar hisoblanib,
ularga tegishli topilma Pekin xududida joylashgan Chjoukoudyan qishlog‘ida
qayd etilgan.
Xitoyning paleolit davri madaniyatlari
Xitoyning paleolit davri madaniyatlari
nomlanishi joylashishi sanasi
Eng qadimiylari (3 mln. - 700 ming . avval )
Lantyan odami ( 蓝田人 ) Lantyan u ezd i , Shensi
provinsiya si
Sixoudu madaniyati ( 西侯度文化 )](/data/documents/6257dc38-4d2f-4f75-a9bb-a569eaff754d/page_4.png)
![Nixe madaniyati ( 泥河湾盆地文
化 )
Yuanmous odami ( 元 谋人 )
Ushan odami ( 巫山人 )
Szyanshi odami ( 建始人 )
Yunsyan odami ( 郧县人 )
Bayse madaniyati ( 百色盆地旧石
器 时代文化 ) Guansi-Chjuan avtonom rayon i
Jenszыdun madaniyati ( 人字洞 遗
址的文化 ) Anx a provinsiyasi Fanchan
shahri
ilk (700 - 100 tыs. let nazad)
Chenszyafu odami ( 陈家富人 )
Chjoukoudyan Sinantrop i ( 周口店
北京人 ) Pekin shahridagi Chjoukoudyan
qishlog‘i
Xexe madaniyati ( 合河文化 )
Myaoxoushan madaniyati ( 庙后山
文化 )
1.3 Janubiy Xitoyning mezolit davriga oid yodgorligiga Guansi-Chjuan
avtonom rayoni hududidagi g‘orlarni misol qilib keltirishimiz mumkin. 1935
yilda Pey Ven-chjun tomonidan bu g‘orlar xududidan qo‘pol shakldagi](/data/documents/6257dc38-4d2f-4f75-a9bb-a569eaff754d/page_5.png)
![makrolit tosh qurollari namunalari topib o‘rganilgan. V’etnam xududida esa
biz paleolit davridan neolit davriga o‘tish jarayonini kuzatamiz. Bu
madaniyatlar fanda Bakshon va Xoabin madaniyatlari nomi ostida kiritilgan.
Xitoyning shimoli va Mo‘g‘ilistondan mezolit davri yodgorliklari juda kam
o‘rganilgan. Biz faqatgina Sinszyan, Markaziy Mo‘g‘iliston va Manchjuriya
xududlaridan unchalik ko‘p bo‘lmagan makrolit tosh qurollari namunalarini
ng topilishini misol qilib keltirib o‘tishimiz mumkin. Faqatgina
Mo‘g‘ilistonning Ulan-Bator, Moyltыn-Ash, Sangino kareri hududida
aniqlangan bir nechta mezolit davri yodgorliklarini keltirib o‘tishimiz
mumkin. Koreya shu nomli yarim orolning janubiy qismini egallaydi, bu
yarim orol Osiyo qit’asining asosiy qismidan 1100 km masofaga chiqib
turadi. G‘arbdan yarim orol Sariq dengiz bilan, janubdan esa Koreys bo‘g‘ozi
va Sharqiy-Xitoy dengizi bilan o‘ralgan.Janubiy Koreya maqomi
provinsiyalarga tengtashtirilgan 6 ta shaharga, 9 ta provinsiyaga va alohida
vazifaga ega 1 ta shaharga bo‘lingan. Koreyaning iqlimi aralash turdagi
iqlimdir. Bu yerda asosan kontinental va dengiz iqlimi ustuvorlik qiladi.
Koreyada bahor va kuz qisqa va iliq, yoz nam va issiq bo‘lib, temperatura
+35S gacha ko‘tarilishi mumkin. Yomg‘ir mavsumi iyun oyining oxiridan
iyul oyi o‘rtalarigacha to‘g‘ri keladi. Kuzi quruq, qishi esa sovuq bo‘lib,
davriy ravishda yog‘in yog‘ib turadi. Qishda temperatura -10S gacha
pasayadi. Koreya xududida ilk ibtidoiy odam vakillaridan biri Homo erectus
bundan 500 ming avval paydo bo‘lgan. Chxunchxon-namdo provinsiyasida
joylashgan Sokchanni g‘or makonida o‘tkazilgan arxeologik tadqiqotlar
natijasida Yevropaning quyi paleolit davriga oid tosh qurollar va bifassimon
uchrindilar namunalari topilgan. Koreya xududida o‘rta paleolit davrida
gominidlarning istiqomat etganligi haqida ma’lumot beruvchi yodgorliklar
Chommal va Turubon g‘or makonlari hisoblanadi. Bundan tashqari bu g‘or
makonlarda hozirda kunda Koreya mavjud bo‘lmagan va o‘z vaqtida noqulay](/data/documents/6257dc38-4d2f-4f75-a9bb-a569eaff754d/page_6.png)
![iqlim sharoiti tufayli qirilib ketgan ba’zi bir xayvon suyak namunalari ham
topilgan. Sokchanni yodgorligida o‘tkazilgan tadqiqotlar natijasida esa
Yevropaning ashel, muste va levallua texnikasi asosida tayyorlangan tosh
qurolarga o‘xshash tosh qurolllar namunalari qayd etilgan. Bu topilmalar o‘z
navbatida Koreya xududining qadimgi davrlardan bolab ibtidoiy ajdodlarimiz
tomonidan o‘zlashtirilganligini ko‘rsatadi. Koreya xududida Homo Sapience
larning paydo bo‘lishi radiouglerodli taxlillarga ko‘ra 40-30 ming yillar bilan
belgilanadi. Bunday xulosalarga Sokchanni yodgorligida o‘tkazilgan
tadqiqotlar natijalari asosida kelingan. Koreya xududida ham paleoit davriga
oid qoyatosh suratlari ham aniqlanga. Pangedu yodgorligi ana shunday
turdagi yodgorliklar jumlasiga kiradi. Paleolit davrida Koreya xududida
istiqomat etgan ajdodlarimiz xayvon suyaklaridan uylar qurib uni xayvon
terilari bilan ximoyalashgan, ya’ni uy-joy qurishni bilishgan. Yaponiya orol
davlatdir va u Tinch okeanining g‘arb qismida joylashgan. Uning tarkibiga
4000 ta orol kiradi. Ularning eng yiriklari Xonsyu, Kyusyu, Sikoku va
Xokkaydo. Yaponiya hududini shimol tomondan Oxota dengizi, sharq va
janubiy-sharqdan - Tinch okeani, g‘arbdan – Yapon va Sharqiy-Xitoy
dengizlari; Xonsyu, Sikoku va Kyusyu orollari arxipelagi janubida ichki
Yapon dengizi o‘rab turadi. Qirg‘oq chizig‘ining umumiy uzunligi taxminan
30 ming kilometr. Yaponiya tog‘li mamlakatdir. Uning hududining deyarli
to‘rtdan uch qismini tog‘lar egallaydi. Davlat asosan prefekturalarga
bo‘lingan. Yaponiyada bunday prefekturalar 47 ta. Har bir prefektura to‘rtta
toifaga bo‘linadi: Tokio, Xokkaydo, Kioto va Osaka hamda qolgan 43 tasi.
Tokio o‘z navbatida 23 ta mustaqil maxsus tumanlarga ajraladi. Yirik
shaharlari: Tokio, Osaka, Kioto, Nagoya, Kobe, Xirosima, Fukuo va
Iokogama hisoblanadi.Yaponiya hududidagi iqlimi har xil. Mamlakatning
shimolidagi iqlim mo‘tadil, janubda esa subtropik va tropik mussonli.
Xokkaydoda yanvar oyida o‘rtacha temperatura -30S gacha pasaysa, iyul](/data/documents/6257dc38-4d2f-4f75-a9bb-a569eaff754d/page_7.png)
![oyida esa 220S gacha ko‘tarilsa, Okinava prefekturasida u deyarli bir xil
220S bo‘lib qoladi. Yaponiya tarixida eng qadimgi ibtidoiy ajdodimiz
vakillarining paydo bo‘lishi bundan 40 ming avval sodir bo‘lgan. Geologik
nuqtai-nazarga ko‘ra Yaponiya paleoliti pleystotsen va muzlik davrlariga
to‘g‘ri keladi. Yaponiya xududida istiqomat etgan eng qadimgi ajdodlarimiz
ovchilik va termachilik bilan shug‘ullanishgan. Bu davrga oid Yaponiya
istiqomat etgan eng qadimgi ajdodlarimizning antropologik tuzilishi
xanuzgacha noma’lum. Yaponiyada paleolit davrining o‘rganilishi 1949 yilda
Ivadzyuku shahrida paleolit davri tosh qurollarining topilishi bilan bog‘liq.
Shunging uchun xam Yaponiya tarixida paleolit davri “Ivazyuku davri” deb
nomlanadi. Yaponiyalik olim K. Masufudzi Kanedori IV g‘or makonidagi
eng qadimgi tosh qurollarnining davriy sanasini 80 ming yil bilan
davrlashtiradi. Yaponiyalik arxeolog-olimlarning fikriga ko‘ra bundan 127-
71 ming avval Homo sapiens arxipelagga Xitoyning Shimoli-ashrqiy
xudularidan kirib kelgan bo‘lishi mumkin. Rus arxeologi S.P. laptevning
fikriga ko‘ra Badzedan, Nakamine, Sodzyuday va Niyu yodgorliklari
Yaponiyaning eng qadimgi tosh davri yodgorilklari bo‘lib, ularning davriy
sanasi 200 ming tashkil etishi mumkin. 1931 yilda arxeolog olim Naora
Nobuyu tomonidan Yaponiya xududidan ibtidoiy odamlarning eng qadimgi
vakili tana suyaklarini topishga muvaffaq bo‘lgan. Bu topilma o‘z navbatida
Yaponiya xududida ham qadimda ibtidoiy odamlar tomonidan
o‘zlashtirilganligi xaqida dalolat beradi.](/data/documents/6257dc38-4d2f-4f75-a9bb-a569eaff754d/page_8.png)
![Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. Miriam T. Stark. Archaeology of Asia. Blackwell Publishing Ltd.
London. UK. 2006
2. Boriskovskiy P.I. Drevneyshee proshloe chelovechestvo M. 1980.
3. Boriskovskiy P.I. Grigorev G.P. Paleolit Afriki. Leningrad. 1977.
4. Korobkov I.I. Ranov V.A. Paleolit Blijnego i Srednego Vostoka .
Leningrad 1978.
5. Boriskovskiy P.I. Kamennыy vek Yujnoy i Yuga – Vostochnaya
Azii Leningrad. 1971
6. Derevyanko A.P. Kamenn ы y vek Severnoy Vostochnoy Sentralnoy
Azii. Novosibirsk 1975
7. Yelinek Ya.; Bolshoy illyustrirovann ы y atlas pervob ы tnogo
cheloveka. Artiya Praga. 1982](/data/documents/6257dc38-4d2f-4f75-a9bb-a569eaff754d/page_9.png)
Uzoq Sharq paleolit va mezolit davrida Reja 1. Uzoq Sharq xududining paleolit va mezolit davri madaniyatlarining arxeologik o‘rganilishi. 2. Uzoq sharq xududidida insoniyatning paydo bo‘lishi. 3. Mikroindustriya an’analarining Uzoq Sharq xududlaridan Yevroosiyo qit’asining g‘arbiga tarqalishi xaqidagi ilmiy gipoteza.
1.1 Xitoy – bu “xalq” respublikasidir. Pekin, xitoyliklar o‘z poytaxtlarini Beyszin deb atashadi, mazkur nom xitoy tilidan Shimoliy poytaxt deb tarjima qilinadi. Xitoy o‘zining rejalashtirilishining qat’iy geometriyasi va ko‘chalarining dunyoning tomonlariga ko‘ra mo‘ljallanishi bilan o‘ziga e’tiborni tortadi. Shaharning yuragi dunyodagi eng katta hisoblangan Tyananmen maydonidir, u osmon sokinligi Darvozasidir. Xitoy aholisining soniga ko‘ra dunyoda birinchi o‘rinni egallaydi, uning aholisi 1,3 mlrd dan ortiqni tashkil etadi. Mamlakat aholisi asosan xitoyliklardan tashkil topib, ular barcha aholining 91,9% ini tashkil etadi. Xitoyda xitoyliklardan tashqari 50 dan ortiq millat va elotlar – chjuanlar, uyg‘urlar, xueylar, iszular, tibetliklar, myaolar, manchjurlar, mo‘gullar, buylar, koreyslar va boshqalar yashaydi. Asosiy etnik guruh – xitoyliklar (xan) Tibet va Sinszyandan tashqari hamma xududlarda ko‘pchilikni tashkil etadi. 55 ga yaqin etnik ozchiliklar mamlakat xududining beshdan uch qismida yashaydi. Eng yirik etnik ozchilik zich holda yashaydigan joylarda avtonomiyalar tashkil etilgan. Xitoy taxminan 9,6 mln kv.km maydonni egallaydi, bu yer sholining 6,5% qismini tashkil etadi. O‘lchamlariga ko‘ra Xitoy maydoni faqat Rossiya va Kanadadan keyin turadi. Xitoy Sharqiy Osiyoda joylashgan bo‘lib maydoniga ko‘ra dunyoda (9,6 mln kv.km) uchinchi o‘rinni egallaydi. Shimol tomondan Mo‘g‘iliston va Rossiya bilan, shimoliy-sharqda Rossiya va KXDR bilan, janubda Vetnam, Birma, Laos, Hindiston, Butan va Nepal bilan, g‘arbda – Pokiston, Afg‘oniston va Tojikiston bilan, shimoliy-g‘arbda – Qirg‘iziston va Qozog‘iston bilan chegaradosh. Uning sharq qismida Sariq va Sharqiy-Xitoy dengizlari, janubida – Janubiy-Xitoy dengizi mavjud bo‘lib, unga 3400ta orol qarashlidir, bu orollardan eng yiriklari Tayvan va Xaynan. Quruqlikdagi chegarasining uzunligi 22 ming kilometrni, qirg‘oq chizig‘i uzunligi - 18 ming kilometrni tashkil etadi. XXR ni Boxoy ko‘lfozi, Sariq,
Sharqiy-Xitoy va Janubiy-Xitoy dengizlari o‘rab turadi. Qirg‘oq oldi xududida orasida eng yiriklari – Tayvan va tropik orol Xaynandir.Xitoyda uch bosqichli ma’muriy bo‘linish qabul qilingan: provinsiya, uezd va volost. XXR 23 ta provinsiyaga, 5ta avtonom rayonga, markazga bo‘ysunuvchi 4ta shahar (Pekin, Shanxay, Tyanszin va Chunsin) ga hamda 2ta maxsus ma’muriy tumanga – Syangan (Gonkong) va Aomin (Makao) ga bo‘lingan. Xitoyning katta qismi mo‘tadil va subtropik mintaqalar chegalarida, janubiy qismi esa tropik mintaqasida joylashgan. Xitoyda yil bo‘yi issiq bo‘ladi degan fikr xato. Yozda issiq bo‘lib, arzimagan miqdorda yog‘ingarchilik bo‘ladi (o‘rtacha temperatura +32S). Shimol va shimol-sharqda qish sovuq bo‘lib, temperatura -25S gacha bo‘ladi, markaziy qismida iqlim ancha yumshoq va qishda temperatura -50S dan pastga tushmaydi. Xitoy – juda ko‘p tarixiy yodgorliklarga boy mamlakat. Jahon ahamiyatiga ega bo‘lgan 240 dan ortiq yodgorliklar davlat himoyasidadir. Tarixiy va inqilobiy an’analariga boy bo‘lgan 24 shahar daxlsiz deb e’lon qilingan. Mamlakatda YuNESKO tomonidan jahon merosi ob’ektlari Reestriga kiritilgan 29 ta madaniy va tabiiy diqqatga sazovor joylar bor. Butun jahon merosining bir qismi hisoblangan noyob yodgorliklari va tabiiy xududlarining soni bo‘yicha Xitoy dunyoda Ispaniya va Italiyadan keyin uchinchi o‘rinni egallaydi. 1.2 Xitoyda paleolit davri bundan 1.55 mln yil avval boshlangan. Paleolit davriga eng qadimgi topilmalar sanasi 2 mn yilni tashkil etadi.Xiytoning paleolit davri madaniyati tashuvchilari tik yuruvchi ajdodimizning qiyofadoshi bo‘lmish-sinantroplar tashkil etgan. Xitoy xududidan topilgan tosh davriga oid eng qadimgi topilmalar Anxa provinsiyasi xududidagi Jenszыdun yodgorligidan qayd etilgan. Uning davriy sanasi taxminan 2 mln yil bilan belgilanmoqda. Sыchua provinsiyasi
xududiddagi Lungpo yodgorligidan esa tik yuruvchi ajdoimizning tish suyaklari qoldiqlari topilgan bo‘lib, uning davri sanasi 1.8 mln yil bilan belgilanmoqda. Maszyuanagoda davriy sanasi1.66-1.55 mln yil bilan belgilangan eng qadimgi tosh qurollar namunalari topilgan. Xebey provinsiyasi Yan’yuan uezdi xududida qayd etilgan tosh davri Syaochanlyan madaniyati esa 1.36 mln yil bilan davriy sanasi belgilanmoqda. Xitoy xududidan aniqlangan ibtidoiy ajdodimizning eng qadimgi vakili Lantyan odami deb nomlanadi. Bu topilma Shensi provinsiyasi Lantyan uezdi xududidan topilgan. Tosh davrining yana bir madaniyati Senszyavan deb nomlangan bo‘lib, uning davriy sanasi 1.1 mln yil bilan belgilanmoqda. Ajdodlarimizdan iri bo‘lmish Sinantroplar qoldiqlari Xebee provinsiyasi xududidagi Gaopin g‘oridan topib o‘rganilgan. Xitoyda ibtidoiy ajdodlairmizning eng yaxshi o‘rganilgan vakili sinantroplar hisoblanib, ularga tegishli topilma Pekin xududida joylashgan Chjoukoudyan qishlog‘ida qayd etilgan. Xitoyning paleolit davri madaniyatlari Xitoyning paleolit davri madaniyatlari nomlanishi joylashishi sanasi Eng qadimiylari (3 mln. - 700 ming . avval ) Lantyan odami ( 蓝田人 ) Lantyan u ezd i , Shensi provinsiya si Sixoudu madaniyati ( 西侯度文化 )
Nixe madaniyati ( 泥河湾盆地文 化 ) Yuanmous odami ( 元 谋人 ) Ushan odami ( 巫山人 ) Szyanshi odami ( 建始人 ) Yunsyan odami ( 郧县人 ) Bayse madaniyati ( 百色盆地旧石 器 时代文化 ) Guansi-Chjuan avtonom rayon i Jenszыdun madaniyati ( 人字洞 遗 址的文化 ) Anx a provinsiyasi Fanchan shahri ilk (700 - 100 tыs. let nazad) Chenszyafu odami ( 陈家富人 ) Chjoukoudyan Sinantrop i ( 周口店 北京人 ) Pekin shahridagi Chjoukoudyan qishlog‘i Xexe madaniyati ( 合河文化 ) Myaoxoushan madaniyati ( 庙后山 文化 ) 1.3 Janubiy Xitoyning mezolit davriga oid yodgorligiga Guansi-Chjuan avtonom rayoni hududidagi g‘orlarni misol qilib keltirishimiz mumkin. 1935 yilda Pey Ven-chjun tomonidan bu g‘orlar xududidan qo‘pol shakldagi