Arxivlash vositalari.
![Mav zu:Arxiv lash v osit alari.
Reja :
1. Arxiv tushunchasi. Fayllarning arxivli nusxasini
yaratish.
2. Arxivga olish dasturlari.
3.Arxivator dasturlarning asosiy turlari.
--WIN RAR dasturi
--WIN ZIP dasturi](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_1.png)
![Fayllarni arxivlash zaruriyati, arxivlashlar va arxivlashdan chiqarish.
Kompyuterda ishlaganda shunday holatlar yuzaga keladiki, qattiq diskdan
hech qanday faylni o’chirmagan holda, joy bo’shatish talab qilinadi, yoki
disketa hajmidan kattaroq hajmga ega bo’lgan fayllarni disketaga yozish
zarurati tug’iladi. Bunday holatlarda arxivator-dasturlar bizga yordam beradi.
Arxivatorlar - bu shunday dasturlarki, ular yordamida bir yoki bir necha
fayllarni yagona fayl – arxivga kichraytirish imkoniyati mavjud bo’ladi.
Fayl-arxiv - hajmi, uning tartibiga kiradigan fayllar hajmdan kichik bo’ladi.
Arxivning ixchamlanish darajasi fayl tiliga bog’liq, masalan, Word matn
muxaririning barcha versiyalarining matinli fayllari, grafikaviy formatga ega
bo’lgan fayllar va dasturlar fayllariga nisbatan yaxshiroq arxivlanadi.
Arxivator-dasturi belgilangan fayllar nusxasini arxivlab, siqilgan holda arxivga
joylashtiriladi. Endi arxiv nushasini disketaga yozish mumkin, yoki qattiq
diskda joy bo’shatish maqsadida falylarning asl nusxasini o’chirib tashlash
mumkin. Arxiv arxivlashtirilgan fayllarni ochish jarayoni ham oddiy. Arxivator-
dasturi yordamida arxiv tarkibiga kiruvchi fayllar ro’yhatini ko’rish mumkin.
Kerak bo’lgan fayllarni ochish xaqida ham ularni belgilangan holda komanda
berish mumkin. Bu holda ochilgan fayllarning nusxasi arxivlashgan holda
arxivda qolaveradi va ular maxsus komanda berilgan holdagina o’chirilishi
mumkin](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_2.png)
![WinZip arxivatori xarakteristikasi.
WinZip Windows muhitida ishlatiladigan ommabop arxivatorlardan biri. WinZip
dasturi .zip, tipidagi arxivlar bilan ishlash uchun mo’ljallangan. Bundan tashqari
ushbu arxivatorni boshqa arxivatorlar yordamida arxivlangan fayllar bilan ishlashga
ham moslashtirish mumkin.
WinZip dasturini ishga tushirish:
vazifalar panelidan « Пуск » tugmasi bosiladi va Windows Bosh menyusi ochiladi;
“ Программы ” bandidan WinZip tanlanadi;
ekranda WinZip oynasi ochiladi.
Win Zip oynasi quyidagilardan iborat:
Oyna nomi va menyu.
Menyu oyna nomi ostida joylashgan satrida WinZip dasturi buyruqlari joylashgan.
Menyu ostida uskunalar paneli joylashgan. Bu panelda tez-tez bajariladigan
buyruqlarni ifodalaydigan 8 ta yirik tugmalar joylashgan.
Таблица атрибутов файлов - bu arxivlashtirilgan fayllar xaqida turli axborotlar
joylashgan bir necha ustunlardan iborat bo’lgan jadval:
Name - fayl nomi va bu faylni ochish mumkin bo’lgan dastur piktogrammasi;
Modified-faylning oxirgi marotaba o’zgartirish ish muddati;
Size- faylning arxivlashtirilgunga qadar bo’lgan baytlardagi xajmi;
Ratio- arxivlangan faylning birlamchi holatiga nisbatan foizi;
Packed- arxiv fayl kattaligi;
Path- arxiv faylning asl nusxasi joylashgan katalogga yo’l.
Oynaning pastki qismida « Стр o ки состояния » holat satri joylashgan.](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_3.png)
![WinZip arxivatori turli ko ` rsatkichlarni sozlash uchun katta imkoniyatlarga ega .
Masalan: arxivlashda faylni ixchamlashning turli xil darajalarini o`rnatish
mumkin. Arxivning mumkin qadar kichik hajmda bo`lishi talab etilsa, fayllarni
yuqori darajada ixchamlash o`rnatiladi. Ammo bunda fayllarni arxivga qo`shish
vaqti davomiyligi ortadi. Shuning uchun arxivga juda katta miqdordagi fayllarni
t е z joylashtirish lozim bo`lsa, ixchamlashning past darajasini o`rnatish
o`rinlidir. Bunda fayllar t е zroq ixchamlanadi.
WinRAR arxivatori xarakteristikasi.
Е vg е niy Roshal tomonidan tuzilgangan WinRAR arxivatori hozirgi kunda
k е ng qo`llanilmoqda. WinRAR dasturi boshqa arxivatorlarga nisbatan fayllarni,
shu jumladan arxivlanishi yomon bo`lgan grafik va multim е dia fayllarini
yaxshiroq ixchamlash imkoniyatiga ega. Ayniqsa, kichik, bir tipga mansub katta
miqdordagi fayllarni arxivlashda ixchamlashning yuqori ko`rsatkichlariga
erishish mumkin. WinRAR dasturining yana bir muhim imkoniyati shundaki,
ushbu arxivator yordamida ko`p tomli arxiv, ya'ni bir n е chta qismga bo`lingan
arxiv yaratish mumkin. Bunday ko`p tomli arxivni bir n е cha disk е talarga yozish
va k е yinchalik qiyinchiliksiz ularni ochish mumkin. Bunday imkoniyat fayl hajmi
ixchamlangan taqdirda ham disk е ta hajmidan katta bo`lganda qo`l k е ladi.](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_4.png)
![WinRAR arxivatorini yuklash va uning ishchi oynasi bilan tanishish.
WinRAR dasturini ochish uchun:
•
vazifalar pan е lidagi Пуск tugmasi bosiladi;
•
bosh m е nyudan Пуск – Программы - WinRAR- WinRAR k е tma-k е tligi tanlanadi.
Ekranda WinRAR dasturining ishchi oynasi ochiladi.
Oynaning yuqori qismida dastur oynasining standart atributlari - oyna sarlavhasi va
m е nyu satri joylashgan.
Sarlavhada dastur nomi va oyna holatini o`zgartiradigan tugmalar joylashgan.](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_5.png)
![WinRAR dasturining ishchi oynasi tuzilishi
Quyida m е nyu satri ostida joylashgan dasturning asosiy tugmalari izohi
b е rilgan:
- Fayllarni arxivga
joylashtirish
- Arxiv faylni
ochish;
Arxivdagi fayllarni
t е kshirish
Faylni ko`rib
chiqish
- Faylni
o`chirish;
- ilk foydalanuvchilar uchun Mast е rni
chaqirish
Tanlangan fayl haqida axborot
b е rish;
- Zarar е tgan arxivni qayta
tiklash.](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_6.png)
![WinZip dasturida arxiv fayl yaratish va uni ochish.
Readme . txt matn fayli uchun Readme . zip arxiv fayl yaratamiz.
WinZip ishchi dasturi uskunalar panelidagi New ( Создать ) tugmasini sichqoncha
bilan bosing. New Archive ( Новый архив ) muloqot oynasi ochiladi. Agar muloqot
oynasida boshqa papkadagi fayllar ro’yxati ifodalangan bo’lsa, C :\ Program
Files \ WinZip papkasini tanlang.
“ Имя файла ” maydonida yaratilayotgan arxiv nomini - Readme . zip yozing va
OK tugmasini bosing. Bunda arxiv fayl yaratish jarayoni tugaydi va muloqot
oynasi yopiladi. Arxiv ishchi oynasi sarlavhasida uning nomi - Readme . zip
yoziladi.
Arxiv yaratish jarayoni tugagach, WinZip dasturi ishchi oynasini
yopamiz:
(fayl- выход ) tanlanadi.
WinZip dasturini chaqirmagan holda ham arxiv yaratish mumkin. Bu usul
Проводник dasturi orqali amalga oshiriladi:
Vazifalar pan е lidagi Пуск tugmasini bosib Windows op е ratsion tizimining asosiy
m е nyusini oching;
asosiy m е nyudan « Программы »- « Проводник » buyrug‘ini tanlang.
« Проводник » dasturining ishchi oynasi ochiladi..
C: \ Program Files \ WinZip papkalarini tanlang
sichqonchaning o`ng tugmasini papkaning ixtiyoriy joyida (fayllar nomi yozilgan
ustundan tashqari) bosing. Fayllar bilan ishlash uchun kont е kst m е nyu namoyon
bo`ladi.](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_7.png)
![Создать - WinZip File buyru/i tanlanganda « Проводник » ishchi oynasida
yangi fayl – arxiv hosil bo`ladi.
WinZip File.zip nomini Readmi.1 .zip ga o`zgartiring va “Enter” tugmasini
bosing.
Arxivdan faylni o’chirish uchun quyidagi oynada Delete tugmasidan
foydalaniladi.](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_8.png)
![Arxivator- dasturlaridan foydalanish Internet tarmog’ining
foydalangan holda ham talab etilishi mumkin. Ayrim
fayllarni tarmoq orqali uzatish vaqtini qisqartirish
maqsadida, ular Internetga arxiv shaklida joylashtiriladi.
Ko’p hollarda bular dasturlar fayllari, hamda Word matn
muxarriri va MS Excel elektron jadval redaktori
formatidagi xujjat faylidir.
Amalda juda ko’p turli tipdagi arxivlar va undan ortiqroq
ular bilan ishlaydigan arxivator-dasturlar mavjud. Ko’p
hollarda .zip, .arj formatodagi arxivlar, oxirgi paytlarda
esa .rar formatidagi arxivlardan foydalanilmoqda.](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_9.png)
![WINRAR ning ba`zi bir axamiyatli xususiyatlari quyidagilardan iborat:
1.RAR va ZIP2.0 arxivini to`liq qo`llab quvvatlaydi;
2. Berilganlarni siqishda yuqori effektga ega ekanligi ;
3. Buyruqlar qatori interfeysidan foydalanish imkoniyati;
4. Boshqa formatdagi arxivlar bilan ishlashi(ACE; ARJ;BZ2; CAB; GZ; ISO );
5. Ko`p tomli arxivlarni qo`llab quvvatlaydi;
6. SFX ni turli modullari yordamida oddiy va ko`p tomli arxivlarni xosil qilish;
7. Fizik zararlangan arxivlarni qayta tiklash imkoniyati;
8. Qayta tiklash uchun maxsus tomlarni yaratish va foydalanish imkoniyati , ko`p tomli
arxivlarni zararlangan yoki etishmayotganlarini qayta](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_10.png)
![WINRAR ni grafik qobiqli rejimda foydalanish WINRAR belgisi ustida
sichqoncha tugmasini ikki marta bosish bilan yoki PUSK\PROGRAMI\
WINRAR buyruqlari ketma ketligida bo`lishi mumkin.](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_11.png)
![ARXIVLASH DASTURLARI- diskda joyni tejash
maqsadida fayllar xajmini kichraytirishga imkon
beruvchi dasturlar . Ular turlicha ko`rinishda ishlatilsa-
da , ishlash tamoyili bir xil : fayllarda aynan
takrorlanadigan o`rinlar mavjud bo`lib , ularni diskda
to`liq saqlash mazmunsizdir. Arxivlash dasturlarining
vazifasi takrorlanadigan shunday bo`laklarni topib ,
ularning o`rniga boshqa biror ma`lumotni yozish
xamda ularning ketma-ketligini aniq ko`rsatishdan
iboratdir . Bundan ko`rinadiki, turli fayllar uchun
ularning siqilganlik darajasi turlicha bo`ladi .
Masalan , matn yozilgan fayllar to`rt , besh
martagacha siqilsa , rasmlarni tasvirlovchi fayllar juda
oz siqiladi . Dasturlarni ifodalovchi fayllar -1% ga
yaqin siqiladi. O`rtacha qilib aytganda arxivlash
dasturlari fayllar xajmini 1.5-2 barobar qisqartirishga
imkon bera di.](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_12.png)
![Komp’yuterlardan foydalanish jaraenida turli
sabablarga ko`ra magnit disklardani ma`lumotni
o`chirish eki zararlantirish mumkin. Bu magnit
diskini ishdan chikishi, fayllarning noto`qri taxriri
eki faylni extietsizlik okibatida o`chirilishi, eki
komp’yuter virusining zarari natijasida yuz
beradi. SHuning uchun foydalanaetgan
fayllarning arxiv nusxasini ko`chirish va
o`zgartirilaetgan fayllar nusxasini yangilab turish
zarur.](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_13.png)
![Fayllarni arxivlash - fayllarni ma'lum bir qoida asosida
siqilgan, ixchamlangan holatda diskda saqlash demakdir.
Arxivlash qattiq disk ishdan chiqishi yoki faylning
tasodifan o`chirilishi sodir bo`lgan hollarda joriy faylni
qayta tiklash uchun yordam beruvchi vosita sifatida ham
qo`llaniladi. Arxivlash BACKUP paket programmasi orqali
ham (Win95 muhitida) amalga oshiriladi. Bu programma
haqidagi to`la ma'lumotlarni spravka bo`limidagi «fayllarni
arxivlash» kalit so`zli komanda orqali olish mumkin.](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_14.png)
![ARXIVLASH DASTURLARI- diskda joyni tejash maqsadida
fayllar xajmini kichraytirishga imkon beruvchi dasturlar . Ular
turlicha ko`rinishda ishlatilsa-da , ishlash tamoyili bir xil :
fayllarda aynan takrorlanadigan o`rinlar mavjud bo`lib , ularni
diskda to`liq saqlash mazmunsizdir. Arxivlash dasturlarining
vazifasi takrorlanadigan shunday bo`laklarni topib , ularning
o`rniga boshqa biror ma`lumotni yozish xamda ularning ketma-
ketligini aniq ko`rsatishdan iboratdir . Bundan ko`rinadiki, turli
fayllar uchun ularning siqilganlik darajasi turlicha bo`ladi .
Masalan , matn yozilgan fayllar to`rt , besh martagacha siqilsa ,
rasmlarni tasvirlovchi fayllar juda oz siqiladi . Dasturlarni
ifodalovchi fayllar -1% ga yaqin siqiladi. O`rtacha qilib
aytganda arxivlash dasturlari fayllar xajmini 1.5-2 barobar
qisqartirishga imkon bera di.](/data/documents/0a6d3a62-a1d7-457e-958e-7d0d613f745a/page_15.png)
Mav zu:Arxiv lash v osit alari. Reja : 1. Arxiv tushunchasi. Fayllarning arxivli nusxasini yaratish. 2. Arxivga olish dasturlari. 3.Arxivator dasturlarning asosiy turlari. --WIN RAR dasturi --WIN ZIP dasturi
Fayllarni arxivlash zaruriyati, arxivlashlar va arxivlashdan chiqarish. Kompyuterda ishlaganda shunday holatlar yuzaga keladiki, qattiq diskdan hech qanday faylni o’chirmagan holda, joy bo’shatish talab qilinadi, yoki disketa hajmidan kattaroq hajmga ega bo’lgan fayllarni disketaga yozish zarurati tug’iladi. Bunday holatlarda arxivator-dasturlar bizga yordam beradi. Arxivatorlar - bu shunday dasturlarki, ular yordamida bir yoki bir necha fayllarni yagona fayl – arxivga kichraytirish imkoniyati mavjud bo’ladi. Fayl-arxiv - hajmi, uning tartibiga kiradigan fayllar hajmdan kichik bo’ladi. Arxivning ixchamlanish darajasi fayl tiliga bog’liq, masalan, Word matn muxaririning barcha versiyalarining matinli fayllari, grafikaviy formatga ega bo’lgan fayllar va dasturlar fayllariga nisbatan yaxshiroq arxivlanadi. Arxivator-dasturi belgilangan fayllar nusxasini arxivlab, siqilgan holda arxivga joylashtiriladi. Endi arxiv nushasini disketaga yozish mumkin, yoki qattiq diskda joy bo’shatish maqsadida falylarning asl nusxasini o’chirib tashlash mumkin. Arxiv arxivlashtirilgan fayllarni ochish jarayoni ham oddiy. Arxivator- dasturi yordamida arxiv tarkibiga kiruvchi fayllar ro’yhatini ko’rish mumkin. Kerak bo’lgan fayllarni ochish xaqida ham ularni belgilangan holda komanda berish mumkin. Bu holda ochilgan fayllarning nusxasi arxivlashgan holda arxivda qolaveradi va ular maxsus komanda berilgan holdagina o’chirilishi mumkin
WinZip arxivatori xarakteristikasi. WinZip Windows muhitida ishlatiladigan ommabop arxivatorlardan biri. WinZip dasturi .zip, tipidagi arxivlar bilan ishlash uchun mo’ljallangan. Bundan tashqari ushbu arxivatorni boshqa arxivatorlar yordamida arxivlangan fayllar bilan ishlashga ham moslashtirish mumkin. WinZip dasturini ishga tushirish: vazifalar panelidan « Пуск » tugmasi bosiladi va Windows Bosh menyusi ochiladi; “ Программы ” bandidan WinZip tanlanadi; ekranda WinZip oynasi ochiladi. Win Zip oynasi quyidagilardan iborat: Oyna nomi va menyu. Menyu oyna nomi ostida joylashgan satrida WinZip dasturi buyruqlari joylashgan. Menyu ostida uskunalar paneli joylashgan. Bu panelda tez-tez bajariladigan buyruqlarni ifodalaydigan 8 ta yirik tugmalar joylashgan. Таблица атрибутов файлов - bu arxivlashtirilgan fayllar xaqida turli axborotlar joylashgan bir necha ustunlardan iborat bo’lgan jadval: Name - fayl nomi va bu faylni ochish mumkin bo’lgan dastur piktogrammasi; Modified-faylning oxirgi marotaba o’zgartirish ish muddati; Size- faylning arxivlashtirilgunga qadar bo’lgan baytlardagi xajmi; Ratio- arxivlangan faylning birlamchi holatiga nisbatan foizi; Packed- arxiv fayl kattaligi; Path- arxiv faylning asl nusxasi joylashgan katalogga yo’l. Oynaning pastki qismida « Стр o ки состояния » holat satri joylashgan.
WinZip arxivatori turli ko ` rsatkichlarni sozlash uchun katta imkoniyatlarga ega . Masalan: arxivlashda faylni ixchamlashning turli xil darajalarini o`rnatish mumkin. Arxivning mumkin qadar kichik hajmda bo`lishi talab etilsa, fayllarni yuqori darajada ixchamlash o`rnatiladi. Ammo bunda fayllarni arxivga qo`shish vaqti davomiyligi ortadi. Shuning uchun arxivga juda katta miqdordagi fayllarni t е z joylashtirish lozim bo`lsa, ixchamlashning past darajasini o`rnatish o`rinlidir. Bunda fayllar t е zroq ixchamlanadi. WinRAR arxivatori xarakteristikasi. Е vg е niy Roshal tomonidan tuzilgangan WinRAR arxivatori hozirgi kunda k е ng qo`llanilmoqda. WinRAR dasturi boshqa arxivatorlarga nisbatan fayllarni, shu jumladan arxivlanishi yomon bo`lgan grafik va multim е dia fayllarini yaxshiroq ixchamlash imkoniyatiga ega. Ayniqsa, kichik, bir tipga mansub katta miqdordagi fayllarni arxivlashda ixchamlashning yuqori ko`rsatkichlariga erishish mumkin. WinRAR dasturining yana bir muhim imkoniyati shundaki, ushbu arxivator yordamida ko`p tomli arxiv, ya'ni bir n е chta qismga bo`lingan arxiv yaratish mumkin. Bunday ko`p tomli arxivni bir n е cha disk е talarga yozish va k е yinchalik qiyinchiliksiz ularni ochish mumkin. Bunday imkoniyat fayl hajmi ixchamlangan taqdirda ham disk е ta hajmidan katta bo`lganda qo`l k е ladi.
WinRAR arxivatorini yuklash va uning ishchi oynasi bilan tanishish. WinRAR dasturini ochish uchun: • vazifalar pan е lidagi Пуск tugmasi bosiladi; • bosh m е nyudan Пуск – Программы - WinRAR- WinRAR k е tma-k е tligi tanlanadi. Ekranda WinRAR dasturining ishchi oynasi ochiladi. Oynaning yuqori qismida dastur oynasining standart atributlari - oyna sarlavhasi va m е nyu satri joylashgan. Sarlavhada dastur nomi va oyna holatini o`zgartiradigan tugmalar joylashgan.